Lęk przed brakiem tożsamości – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kimś”

Ten artykuł jest częścią serii artykułów o lękach. Jeśli nie przeczytałeś jeszcze wprowadzenia do tego tematu zerknij tu: 9 typów ludzi – 9 lęków, które nie pozwalają nam żyć szczęśliwie”.


Lęk przed brakiem tożsamości to podstawowy lęk enneagramowej Czwórki. Ten typ ludzi jest „rozchwiany emocjonalnie”, niestabilny – przez co sam dla siebie pozostaje wiecznie nieokreślony.

Czwórki to osoby, które zawsze mają wrażenie, że „czegoś im brakuje” w ich osobowości, że są „nieokreślone”, „niejednolite”. Dla otoczenia przeciętna Czwórka sprawia wrażenie osoby nieco melancholijnej, zamkniętej, żyjącej „w swoim świcie”.

I jest tak w rzeczy samej – Czwórki bardzo dobrze czują się fantazjując na temat siebie i życia. To nie pomaga im rozwiązać podstawowego życiowego problemu – odpowiedzieć na pytanie Kim tak naprawdę są?”.

Ten typ ludzi dużo silniej ulega swoim emocjom niż inni. Czwórki czują się niezrozumiane przez innych – również rodzinę – i zagubione. Mogą mieć wrażenie, że „nie pasują” do świata. Emocje dosłownie „targają” tym typem – są u niego nadrzędne.

Czwórka, która akurat cierpi (a często cierpi) nie będzie w stanie pracować, ani robić nic produktywnego. Będzie odpływać do swojego świata fantazji, w którym tworzy różne historie na temat źródeł swoich stanów emocjonalnych. Są to historie dramatycznoromantyczne, np. jakaś trudna miłość, utrata kogoś bliskiego, itp.

Fantazjowanie na temat swojej osobowości pozwala Czwórce „uciec” od cierpienia i negatywnych emocji, ale tym samym też przeszkadza jej w rozwoju. Melancholia tego typu związana jest z tym, że bardzo szybko – już jako dziecko – zauważa, że emocjonalnie różni się od innych. Potrzebuje dużo więcej skupienia na swoich emocjach. Czwórka ma wrażenie – i może często powtarzać, że nikt nie cierpi tak jak ona.

Charakterystyczne dla Czwórki jest generowanie „dziwnego”, niezrozumiałego dla innych wizerunku – np. noszenie nietypowych strojów czy fryzur i makijażu. Może się to jednak przejawiać też tylko w zachowaniu – Czwórki tworzą specyficzny „image” samych siebie, tak jak Trójki. Ale podczas gdy Trójki tworzą swój wizerunek dla innych i dla poklasku – Czwórki tworzą go dla siebie. Chcą „być kimś”. Chcą się wyróżnić – pokazać tym samym swoją odmienność i niedopasowanie.

Niestety im silniej tworzą jakiś nierealny obraz – tym gorzej się czują. Epatowanie emocjami i odmiennością sprawia, że Czwórki jeszcze bardziej izolują się od otoczenia. Pokazują coś w rodzaju: „Zobacz, jestem tak inny. Zobacz moje emocje. I daj mi to, czego mi brakuje – choć sam nie wiem, co to jest „... Czwórki chciałyby, aby inni je „naprawili„. Czują się bezradne.

Przez tą swoją „inność” Czwórka ciągle czuje, że nie pasuje do żadnej grupy, żadnej społeczności. Prowadzi to u niej do swoistej zazdrości – ma ona wrażenie, że inni ludzie mają coś, czego jej brakuje. Relacje z Czwórką bywają bardzo trudne – bowiem mało kto jest w stanie zrozumieć i zaakceptować jej „emocjonalny” charakter i częste zmiany nastroju.

Największym problemem Czwórki pozostaje jednak jej własna relacja z jej emocjami. Ocenianie ich jako „przeważająco negatywne” jest przyczyną jej podstawowego lęku. Czwórka myśli, że skoro cierpi, to coś jest nie tak z jej osobowością. Bo przecież inni ludzie tak nie cierpią. Że gdy tylko uda jej się zdobyć to „coś”, czego jej brakuje – będzie szczęśliwa jak inni.

Aby mieć szansę na jakiekolwiek zmiany w życiu Czwórka musi najpierw przestać patrzeć na siebie krytycznie. Musi zacząć dostrzegać siłę i możliwości w swojej „odmienności”.

Ten typ – gdy osiągnie najwyższy poziom rozwoju i szczęścia – z racji swoich „głośniejszych” emocji zawsze ma bardzo silnie rozbudowaną intuicję. Staje się prawdziwym indywidualistą, oryginalną i niepowtarzalną osobowością, często podziwianą przez innych.

Dla przeciętnej Czwórki „naruszenie” tematu, który wywołuje u niej negatywne emocje „włącza” mechanizm izolacji i fantazjowania. Szczęśliwa i rozwinięta Czwórka wyrabia u siebie humor – potrafi śmiać się sama z siebie i swoich emocji. Rozumie, że emocje są ważne, ale że są tylko źródłem informacji. Syntezuje je, zamiast pozwalać im nad nią panować.

Rozwój osobisty prowadzi u Czwórek do tego, że zaczynają inaczej funkcjonować – akceptując swój „melancholijny” charakter otwierają się na wszystkie emocje, również te pozytywne – w pełni doświadczając różnych rzeczy.

Rozwinięte i szczęśliwe Czwórki są zwykle bardzo silnie związane ze sztuką. Malują, tańczą, śpiewają, itp. – słowem – coś tworzą. Ich emocjonalna „odmienność” odnajduje swoje kreatywne miejsce w społeczeństwie.

Inne wskazania dla enneagramowych Czwórek:

  • Zapisz sobie gdzieś i zawsze przypominaj, że Twoja osobowość to nie Twoje emocje. Twoje emocje Cię nie definiują – Twoje działania Cię definiują. Czwórki ciągle szukają swojego „ja”, bo silniej odczuwają emocje – a emocje są zmienne. W związku z tym Czwórki ciągle identyfikują się z czymś innym – zależnie od aktualnej emocji. To, że czujesz się smutny – nie oznacza, że jesteś smutnym człowiekiem, czy jakąś ofiarą – to tylko emocja, która mija.
  • Zamiast odkładać pracę i inne zajęcia z powodu silnych emocji – spróbuj wykorzystać te emocje w danej sytuacji. Czwórki z reguły podejmują się bardzo kreatywnych zajęć – nie powinny więc mieć z tym większego problemu. Jeśli masz mało kreatywną pracę – wykorzystaj emocje, by np. stworzyć coś ciekawego w jej miejscu. To może być nawet jakiś rysunek, czy dekoracja kubka do kawy. Zacznij robić coś z emocjami, zamiast tylko wymyślać coś pod ich wpływem.
  • Buduj swoją pewność siebie i niezależność. Możesz to zrobić tylko jeśli otworzysz się na pozytywne doświadczenia. Pamiętaj, że ważną rolę w Twoim życiu odgrywa humor – rozwijaj go. Zamiast popadać w melancholię z powodu porażki – śmiej się z niej i z siebie.
  • Wprowadź do swojego życia choć trochę rutyny. Czwórki mają z tym bardzo poważny problem, bo żyją „emocjonalnie”. Dopóki nie zaczniesz pracować ze swoimi emocjami nie zmienisz swojego życia. Jakakolwiek rutyna, np. spacer w każdy piątek po pracy – pozwoli Ci skupić się na doświadczeniach, a nie na sobie. To bardzo ważne dla Twojego rozwoju osobowego.
  • Gdy złapiesz się na fantazjowaniu – szybko oceń sytuację – czego faktycznie chcesz, co jest realne? I potem przekaż emocje innym – działaj. Np. powiedz szczerze bliskiej osobie, czego od niej oczekujesz. Szczerość generuje szczerość. Gdy otworzysz się na relacje – zobaczysz, że inni ludzie nie są wcale tacy „inni”. Też potrafią okazywać emocje.
  • Polub się z krytyką. Czwórki bardzo przeżywają każdy rodzaj krytyki – nawet ten najłagodniejszy. Jeśli chcesz rozwinąć swoją osobowość – musisz przestać „zastanawiać się” nad każdym słowem dotyczącym Twojej osoby. Zacznij od najbliższych – pytaj ich o szczerą opinię i pamiętaj, że cokolwiek nie powiedzą – Tobie będzie się to wydawać 2 razy gorsze, niż jest w rzeczywistości. Zacznij używać tego „filtra” i wychwytywać faktyczne zarzuty czy problemy. Oswajanie się z krytyką innych jest kluczowe dla Twojego rozwoju.
  • I najważniejsze – nie krytykuj sam siebie. Zacznij akceptować swoje niedoskonałości i „braki”. Zawsze pamiętaj, że jesteś na drodze do stania się oryginalną, ciekawą i niesamowicie barwną osobowością. Nie ma ludzi doskonałych. Są tylko ludzie, którzy swoje wady zamienili w zalety.

Więcej informacji na temat Ennegramu znajdziecie na stronie „Enneagram Institute” (niestety tylko po angielsku). Polski serwis „Enneagram.pl” oferuje mniej dokładne opisy. 


Wszystkie artykuły w tej serii:

  1. Lęk przed niedoskonałością – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę idealny”
  2. Lęk przed odrzuceniem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę lubiany”
  3. Lęk przed porażką – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę najlepszy”
  4. Lęk przed brakiem tożsamości – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kimś”
  5. Lęk przed bezradnością – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kompetentny”
  6. Lęk przed odpowiedzialnością – czyli „Będę szczęśliwy gdy inni zdecydują za mnie”
  7. Lęk przed uwiązaniem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę wolny”
  8. Lęk przed brakiem kontroli – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę niezależny”
  9. Lęk przed konfliktem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę miał święty spokój”

Dołącz do naszej facebookowej grupy „Życie Pod Palmami” by śledzić bloga oraz poznać się i porozmawiać ze mną i z innymi czytelnikami.


O MNIE

Mam na imię Katarzyna, jestem architektem i od kilku lat mieszkam na Karaibach. O tym jak i dlaczego zmieniłam swoje życie dowiesz się ze strony „O MNIE” oraz z e-booka:

 

9 myśli nt. „Lęk przed brakiem tożsamości – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kimś””

  1. Czy jest możliwe posiadanie osobowości 4 z silną zasadą z 8: oko za oko ząb za ząb? Może kiedyś była to tylko 4. teraz na starość jest to TEŻ oko za oko… 🙂 Aż się sama siebie przestraszyłam. 🙂 Zresztą dużo do myślenia dało mi to, że uwielbiam zachowania Trumpa. Gdy zajrzałam w siebie głębiej zobaczyłam że zachowuję się często podobnie .omg. Taka małpa w lustrze i nie tylko… wszyscy wokół to widzieli i widzą jaka ze mnie zołza a ja się miałam za słodziaka 🙂 🙂

    Polubienie

    1. Mała uwaga – zachowanie Trump’a jest mocno sztuczne. To nie jest typowe zachowanie 8-ki, Trump jest mistrzem manipulacji i wywracania rzeczywistości tak jak jest mu to potrzebne, by osiągnąć cele. Z tego co opisujesz to ja odnoszę wrażenie zgubienia i niezrozumienia siebie, łapania się detali. Należy zawsze patrzeć na całokształt naszej osobowości i te dominujące motywacje/lęki.

      Polubienie

  2. Dziękuję Ci Kasiu za te wszystkie psychologiczne wpisy!
    Wyszło mi, że jestem 4w5, co się zgadza (bardzo pomogły Twoje opisy) i zastanawiam się jak można rozwinąć swoją osobowość ? Po odkryciu, że jestem introwertykiem myślałam, że zrobiłam krok milowy w zrozumieniu kim jestem, później natknęłam się na 16 typów osobowości (INFJ, ENTJ etc.) a teraz ten enneagram i jestem nieco pogubiona, nie wiem w którym kierunku szukać rozwoju.
    Czy analiza emocji jest kluczem? Może będzie o tym kiedyś wpis ?

    Polubienie

    1. Mam to samo, tylko IMBT daje mi trafniejsze, bardziej klarowne wyniki i zawsze ten sam, jeden typ osobowości. Tutaj natomiast wyniki się zmieniają.

      Polubienie

      1. Bo Enneagram jest dużo bardzo skomplikowany niż IMBT. Jeśli wychodzą Ci różne wyniki, to źle wykonujesz testy – na blogu jest artykuł z instrukcją, zajrzyj do działu „Osobowość”. Najczęściej jest też tak, że zwyczajnie nie chcemy się przyznać do naszych prawdziwych cech, mamy jakiś swój obraz, którego bronimy i wtedy różne testy enneagramu to obnażą.

        Polubienie

  3. Dziękuję Ci Kasiu za te psychologiczne wpisy! Bardzo mnie inspirują. Chciałabym zapytać (wyszło mi że jestem 4w5) jak dążyć do rozwoju osobowości ? Może będzie o tym wpis ? Czy analiza uczuć wystarczy ?
    pozdrawiam

    Polubienie

Skomentuj:

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s