Lęk przed niedoskonałością – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę idealny”

Ten artykuł jest częścią serii artykułów o lękach. Jeśli nie przeczytałeś jeszcze wprowadzenia do tego tematu zerknij tu: 9 typów ludzi – 9 lęków, które nie pozwalają nam żyć szczęśliwie”.


Lęk przed niedoskonałością to podstawowy lęk enneagramowej „Jedynki”. Ten typ ludzi jest przekonany, że nie jest „dość dobry”. Ciągle porównuje się do jakichś wzorców, wiecznie ocenia samego siebie, innych i świat zewnętrzny.

Enneagramowe „Jedynki” to osoby, które chcą być „doskonałe”. Ale im bardziej ku temu dążą – tym więcej niedoskonałości widzą. To tworzy błędne koło wiecznego pędu za nieuchwytnym. Frustrację, która „karmi” ich ego.

Jedynki od dziecka czują, że muszą same przeorganizować świat i siebie tak, by były lepsze. Typowe powiedzenie „jedynek” to coś w rodzaju: Musimy to zmienić„, „Musimy naprawić świat!”, „Musimy to zrobić inaczej.

Jedynki myślą: „Będę tak dobry, tak doskonały, że nikt nigdy nie zarzuci mi błędu. Swoje szczęście definiują poprzez swoją doskonałość. Może to dotyczyć zarówno wyglądu, jak i wnętrza czy relacji z innymi. Jedynki boją się niedoskonałości, popełniania błędów, bycia złą osobą”.

Jednocześnie ten typ ludzi uważa, że „wie najlepiej jak powinno być” i że gdyby tylko inni myśleli tak jak oni – wszystko byłoby dużo lepsze. Czują swoistą „moralną” motywację, by wszystko poprawiać. Wydaje im się, że tylko ich systemy i rozwiązania ulepszają życie i świat. Że jeśli oni czegoś nie „naprawią” – nikt inny temu nie podoła.

Schemat osobowości Jedynki wygląda tak: W ich głowie istnieją wzorce – wizje tego, jak być powinno. To prowadzi do tego, że wiecznie oceniają siebie, innych i rzeczywistość. Ocenianie prowadzi do krytyki, a ta – do podziałów na „dobre” i „złe”. Dobre to to, co zgadza się z wizją „ideału” jedynki, złe – to co się z nią nie zgadza. Świat Jedynki jest więc ciągle „rozbity„, podzielony.

Przyczyny lęku przed niedoskonałością

Podstawowy lęk enneagramowej Jedynki bierze się z niezdrowego podejścia do emocji, jaką jest gniew. Jedynki, podobnie jak Ósemki i Dziewiątki – nie radzą sobie z gniewem. W ich przypadku gniew zostaje odrzucony, odepchnięty. Jedynki nie akceptują u siebie gniewu, pragną się go „wyprzeć”.

Taki gniew oczywiście akumuluje się w ciele każdej Jedynki i to właśnie on jest przyczyną takiego, a nie innego postrzegania świata przez ten typ ludzi. Wieczne wypieranie gniewu spowodowanego mniejszymi i większymi niezadowoleniami czy problemami prowadzi do wewnętrznej frustracji. Prędzej czy później taki zakumulowany gniew „eksploduje” u Jedynek – właśnie w postaci przekonania, że Wszystko jest nie tak, wszystko powinno być inaczej”.

Jak sobie radzić z lękiem przed niedoskonałością?

Jedynki swój lęk przed niedoskonałością mogą okiełznać tylko poprzez obiektywizm. Poprzez świadomość, że „punkt widzenia zależy od punktu siedzenia”, że wszystko może być ocenione jako dobre i złe, zależnie od tego, z której strony na to patrzymy.

Przykładowo – zabicie człowieka może być widziane zarówno jako coś złego i dobrego. Ostatnio oglądałam fenomenalny serial pokazujący losy Pablo Escobara. Jego zabójstwo przez część ludzi (w tym jego matkę) widziane było jako coś strasznego, złego, tragicznego. Przez innych, np. ludzi, którzy stracili przez niego swoich bliskich – jako coś wspaniałego, dobrego, pozytywnego. Ot, obiektywizm!

Świadomość, że nie ma absolutnego dobra i zła, a tym samym nie ma rzeczy idealnych, doskonałych, pozwala Jedynce przestać oceniać i skupić się na tym, czego aktualnie doświadcza. Pozwala jej zobaczyć, że świat, życie i ona sama już są „doskonałe”, najlepsze jakie mogą w danym momencie być. Że nie musi ciągle wszystkiego porównywać. Że może być zadowolona z tego, co „jest„, zamiast myśleć jak „być powinno„.

Takie podejście pozwala Jedynce spojrzeć na tzw. „big picture” czyli zobaczyć „cały obraz” – świata, życia, siebie samej, a nie tylko małe fragmenty, jakie dostrzega poprzez frustrację jej ego.

Gdy bowiem spojrzymy „dalej” – zobaczymy, że wszystko się ze sobą łączy, wszystko od czegoś zależy, że nie ma „doskonałości” i ideałów, są tylko elementy składowe rzeczywistości, które tworzą „zgraną” całość.

Inne wskazania dla enneagramowych Jedynek:

  • Pozwól sobie na „odpoczynek” od naprawiania świata. Nie musisz nad wszystkim panować – pozwól innym robić to, co robią, nawet jeśli popełnią błędy. Zrozum, że nie zbawisz świata samodzielnie. Każdy myśli i działa inaczej i na tym polega piękno świata i ludzi.
  • Jako człowiek „działania” i ideałów masz wiele do zaoferowania innym. Ale zrozum, że nikt nie zmieni się ot tak, w jednym momencie. Udzielaj rad, pokazuj, jak według Ciebie coś „powinno” być, ale niech to pozostanie radą i wskazówką, a nie przymusem. Zacznij to traktować jako już dostateczną pracę, którą wykonałeś. Niech inni sami decydują, czy z Twoich wskazówek skorzystają, czy nie. Cierpliwie patrz, jak uczą się na błędach, zamiast ciągle krytykować.
  • Zacznij zwracać uwagę na rodzącą się w Tobie frustrację gdy widzisz, jak „dzieje się coś złego” lub „ktoś robi coś złego”. Przypomnij sobie wtedy, że już robisz tyle, ile możesz, że pokazujesz światu rozwiązania, ale nie możesz nikogo zmusić, by te rozwiązania przyjął. „Pozwól życiu płynąć” i nie bierz odpowiedzialności za działania innych.
  • Oswój się ze swoimi „negatywnymiemocjami – przede wszystkim gniewem. Zacznij traktować je jako ważny element informacyjny otaczającej Cię rzeczywistości. Obiektywne spojrzenie na te emocje pozwoli Ci osiągnąć wewnętrzny spokój – i stopniowo rozwijać swoją osobowość.

Więcej informacji na temat Ennegramu znajdziecie na stronie „Enneagram Institute” (niestety tylko po angielsku). Polski serwis „Enneagram.pl” oferuje mniej dokładne opisy. 


Wszystkie artykuły w tej serii:

  1. Lęk przed niedoskonałością – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę idealny”
  2. Lęk przed odrzuceniem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę lubiany”
  3. Lęk przed porażką – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę najlepszy”
  4. Lęk przed brakiem tożsamości – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kimś”
  5. Lęk przed bezradnością – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę kompetentny”
  6. Lęk przed odpowiedzialnością – czyli „Będę szczęśliwy gdy inni zdecydują za mnie”
  7. Lęk przed uwiązaniem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę wolny”
  8. Lęk przed brakiem kontroli – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę niezależny”
  9. Lęk przed konfliktem – czyli „Będę szczęśliwy gdy będę miał święty spokój”

Dołącz do naszej facebookowej grupy „Życie Pod Palmami” by śledzić bloga oraz poznać się i porozmawiać ze mną i z innymi czytelnikami.


O MNIE

Mam na imię Katarzyna, jestem architektem i od kilku lat mieszkam na Karaibach. O tym jak i dlaczego zmieniłam swoje życie dowiesz się ze strony „O MNIE” oraz z e-booka:

Twoje przemyślenia na ten temat?

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s